حال اگر بنا باشد شعائر الهى كه نگهدارنده هويّت آسمانى انسانهاست ، و رمز ارتباط آنها با ملكوت و عرش است ، دستخوش خوش آمد و نيامد عرفهاى بيگانه با فرهنگ اسلامىشود ، و به خاطر استهزاء آنها كه آگاهى از واقعيت اين كار ندارند كنار گذاشته شود ، در اين صورت ارتباط مردم با آسمان بريده خواهد شد و هويّت دينى آنها از بين مىرود . 3 - گاهى استهزاء و تقبيح ناشى از جهات واقعى است ، يعنى اين كار واقعا زشت و قبيح است و به اين خاطر تقبيح مىشود . چنين تقبيحى مانع از شعائر بوده و مستلزم هتك و وهن مذهب مىباشد . در نتيجه : تنها يك قسم از تمسخر و استهزاء مانع قاعده شعائر است و دو قسم ديگر - كه غالب تمسخرها نيز از آن دو قسم است - هيچ ممانعتى از اين قاعده نخواهد داشت و مستلزم وهن مذهب و هتك آن نيست . بلكه تمسخر و تقبيح به معنى سوم نيز ماهيت شعائر را از بين ميبرد وسالبه منتفى به انتفاء موضوع خواهد شد ، نه اينكه شعيره‌اى باشد ولى عمل به آن جايز نباشد ؛ زيرا چنان كه گفتيم شعيره به معنى علامت و نشانه ايست كه دلالت بر يكى از معانى عاليه دين مىكند ، و با تحفّظ بر اين موضوع هرگز جهت قبح و زشتى در آن نمىتواند باشد . خطر تاثير اهانت و استهزاء بر عقل اجتماعى انسان به بركت بهرمندى از نور مقدس عقل حسن و قبح ذاتى اشياء را درك مىكند ، و پس از درك آن كار حسن را تحسين و كار قبيح را تقبيح مينمايد . تحسين و تقبيح اگر ناشى از حسن و قبح واقعى باشد